OGÓLNOPOLSKI MAGAZYN IZBY ARCHITEKTÓW RP / NAKŁAD KONTROLOWANY 15 000 EGZ.
 
   
 
 
 
Wyszukiwarka_Z:A  
  Reklama  
   
 
         
Zamów Z:A drukowany
| TECHNIKA W ARCHITEKTURZE |  PROMOCJA |
|_#64ZA

 

 

Zmiany w dyrektywie w sprawie charakterystyki energetycznej budynków / przegląd
/// Marcin Gasiński /// artykuł online w całości

Dołącz na Fb


///
wersja
beta_2
serwisu
///

AKTUALNY NUMER

Zamów Z:A drukowany

Pobierz Z:A_free

> Zamów prenumeratę

WYDANIA ARCHIWALNE

> Czytaj wybrane artykuły

> Zamów Z:A_drukowany

> Szukaj w archiwum

> Pobierz Z:A_free (pdf)

> Forum Z:A /// skomentuj

> e-Newsletter Z:A

> Dopisz swój e-mail

W czerwcu 2018 roku po kilkudziesięciu miesiącach prac opublikowane zostały zmiany do unijnych dyrektyw 2010/31/UE i 2012/27/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków oraz efektywności energetycznej1. Poniższy artykuł stanowi krótki przegląd zmian w tej pierwszej dyrektywie, z nastawieniem na kwestie związane z wentylacją, które będą musiały zostać uwzględnione w polskim prawie.
       
Zmiany w dyrektywie w sprawie charakterystyki energetycznej budynków / przegląd
       
       

Zmienione zapisy dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej z pewnością spowodują konieczność modyfikacji m.in. rozporządzenia WT2, ustawy o charakterystyce energetycznej budynków3 oraz rozporządzenia „metodologia”4 . Nowe przepisy dyrektywy wprowadzają zmiany do wymagań znanych wcześniej, ale w ich treści pojawiają się również nowe zapisy. Jeśli nie zaznaczono inaczej, muszą one zostać wdrożone do krajowego porządku prawnego najpóźniej do dnia 10 marca 2020 roku.

 

Nowe wymagania

Renowacja budynków istniejących. W związku z postawieniem przez Unię Europejską celu na rok 2050 polegającego na redukcji emisji gazów cieplarnianych o 80-95% w porównaniu do poziomu z roku 1990, postanowiono położyć większy nacisk na renowację budynków istniejących. Mają one największy udział w emisji niepożądanych gazów w sektorze budownictwa. Do końca 2016 r. udało się bowiem osiągnąć wskaźnik redukcji o 22%. Osiągnięcie ambitnych celów będzie możliwe dopiero po zwiększeniu tempa modernizacji budynków do poziomu 3% rocznie. Obecnie jej średnie tempo oscyluje wokół 1%. Każdy kraj członkowski jest zobowiązany do opracowania strategii renowacji, która powinna zawierać m.in. poparte faktami szacunki spodziewanych oszczędności energii oraz określenie opłacalnych podejść do renowacji dla danego typu budynku i strefy klimatycznej.

Przewiduje się uruchomienie szeregu środków wspierających inwestycje w renowacje, np. łączenie projektów (np. przez grupy inwestycyjne i konsorcja) czy łatwy dostęp narzędzi doradczych tj. usługi doradcze w zakresie energii. Co ważne, każdy kraj członkowski powinien przeprowadzić szerokie konsultacje społeczne dotyczące strategii renowacji, zanim zostaną one przedstawione Komisji Europejskiej. Strategia powinna zawierać cele pośrednie do realizacji na lata 2030 i 2040.

W ramach przeprowadzanych modernizacji, prócz rozwiązań standardowych zaleca się uwzględnienie wysokoefektywnych systemów alternatywnych, o ile jest to uzasadnione technicznie i ekonomicznie. W efekcie podejmowanych działań powinny zostać zapewnione zdrowe warunki klimatyczne wewnątrz budynków. Finansowanie poprawy efektywności energetycznej, dokonywanej w wyniku renowacji, będzie uzależnione od planowanej lub osiągniętej oszczędności energii zgodnie z kryterium m.in. wyniku audytu energetycznego, standardowych wartości do obliczania energii w budynkach czy innej weryfikowalnej metody.

Przed 2020 r. Komisja oceni możliwość i termin wprowadzenia paszportu renowacji budynku.
Z polskiej perspektywy, zapowiadane uruchomienie programu masowej modernizacji budynków jednorodzinnych w ramach walki ze smogiem mogłoby stanowić realizacje postanowień dyrektywy, gdyby odpowiednio zmodyfikować taki program. Sama modernizacja nie mogłaby się skupiać wyłącznie na ociepleniu budynku czy wymianie źródła ciepła, ale musiałaby dotyczyć wszystkich instalacji oraz przebudowy przegród zewnętrznych (np. zmiany udziału powierzchni części przezroczystych, montażu elementów ograniczających przenikanie światła słonecznego lub odzyskujących energię z promieniowania słonecznego). Ciekawym pomysłem mogłoby być opracowanie zestawów zmian modernizacyjnych podzielonych na moduły, które można by aplikować w zależności od ograniczenia technologicznego budynku oraz dostępnego finansowania. Oczywiście zastosowanie kolejnego modułu byłoby sprawdzane pod kątem opłacalności finansowej i energetycznej.
A jakie systemy wentylacji mogłyby się znaleźć w takich modernizowanych budynkach? Zdecydowana większość budynków jest obecnie wyposażona w instalację wentylacji grawitacyjnej. Naturalnie będzie ona zastępowana przez wentylację hybrydową lub mechaniczną wywiewną. Instalacja nawiewno-wywiewna, jeśli zostanie wybrana do realizacji, to z uwagi na ograniczenia przestrzenne zapewne w systemie bezprzewodowym. Bezsprzecznie każde z wybranych rozwiązań będzie się charakteryzowało regulacją strumienia powietrza według zapotrzebowania.

Elektromobilność. Zwiększenie liczby samochodów elektrycznych na drogach nie odbędzie się bez przystosowania ulic, parkingów i garaży podziemnych dla takich pojazdów. Unijny ustawodawca postanowił więc wyszczególnić obowiązki związane z wykonaniem infrastruktury potrzebnej do ładowania samochodów elektrycznych, a mianowicie:

  • dla budynków niemieszkalnych nowych i poddawanych renowacji posiadających więcej niż dziesięć miejsc parkingowych (parking znajduje się w budynku lub do niego przylega) należy zainstalować jeden punkt ładowania oraz instalację kanałową umożliwiającą późniejszy montaż infrastruktury do ładowania na co najmniej jednym na pięć miejsc parkingowych. W treści zawarto możliwość niestosowania wymagań dla budynków, dla których wydano pozwolenie na budowę do 9 marca 2021 r., oraz w przypadku budynków modernizowanych, jeśli koszty infrastruktury do ładowania przekraczają 7% kosztów renowacji,
  • do 1 stycznia 2025 roku muszą powstać krajowe wymagania dotyczące instalowania minimalnej liczby punktów do ładowania we wszystkich budynkach niemieszkalnych posiadających więcej niż 20 miejsc parkingowych,
  • dla budynków mieszkalnych nowych i poddawanych renowacji należy przewidzieć instalację kanałową umożliwiającą późniejszą instalację infrastruktury do ładowania dla wszystkich miejsc. Podobnie jak dla budynków niemieszkalnych, przewidziano możliwość niestosowania wymagań dla obiektów, dla których wydano pozwolenie na budowę do 9 marca 2021 roku oraz, w przypadku budynków modernizowanych, jeśli koszty infrastruktury do ładowania przekraczają 7% kosztów renowacji.

Wskaźnik gotowości budynku do obsługi inteligentnych sieci (smart building). Wskaźnik ten będzie prezentował zdolność budynku do dostosowania jego funkcji do potrzeb użytkowników oraz do poprawy efektywności energetycznej. Na wynik końcowy będą miały wpływ czynniki takie jak zużycie energii, produkcja energii ze źródeł odnawialnych (oraz elastyczność w przesyle do i z sieci elektroenergetycznej), zapewnienie optymalnego komfortu oraz pozytywny wpływ na zdrowie i dobrostan użytkowników, wygoda w użytkowaniu, awaryjność i przewidywanie występowania usterek, informowanie użytkowników o parametrach pracy budynku. Do 31 grudnia 2019 roku Komisja przedstawi uzupełnienie dyrektywy o m.in. metodę obliczania tego wskaźnika. Wszystko to ma służyć ustanowieniu wspólnego programu Unii do obsługi inteligentnych sieci (cyfryzacja budynków).

 

Zmiany w wymaganiach istniejących

Świadectwa charakterystyki energetycznej i metodologia obliczania. Prócz nowych elementów, w dyrektywie wprowadzono wiele istotnych zmian do już istniejących zapisów, zapewniając niejako nowe spojrzenie na te, które obowiązywały wcześniej.

Zarówno charakterystyka energetyczna, jak i wymagania techniczno-budowlane (w tym zakresie) mają być wyrażone za pomocą liczbowego wskaźnika energii pierwotnej. Charakterystyka energetyczna, budynku może być jednak określana dodatkowymi liczbowymi wskaźnikami zużycia energii pierwotnej oraz wytwarzanymi emisjami gazów cieplarnianych. „EP” nie zniknie, ale nie oznacza to, że nie można wprowadzić wymagania w celu racjonalizacji energii rzeczywiście zużywanej w budynku, wyrażonej wskaźnikiem EK.
Metodologia obliczania charakterystyki energetycznej powinna być „przejrzysta i otwarta na innowacje” oraz opierać się na załącznikach krajowych wymienionych w dyrektywie norm EN-ISO. Przyjęte w ostatnich latach normy wdrażające zmianę do dyrektywy EPBD z 2010 roku, będą wykorzystywane również przy wcielaniu w życie najnowszej nowelizacji. Normy do obliczania instalacji w budynkach (m.in. grupa EN 16798) zbudowane są w taki sposób, że każda z nich zawiera załącznik krajowy, w którym każde z państw członkowskich umieszcza własne dane do obliczeń, uwzględniające uwarunkowania lokalne (np. klimat). Oznacza to jednak, że metodologię krajową czekają poważne zmiany.

Dla wszystkich budynków z wydanymi świadectwami charakterystyki energetycznej tworzy się bazy danych (do wykorzystywania do celów statystycznych i badawczych). Działanie takie zostało przewidziane w ustawie2, jednak obecnie funkcjonujący rejestr w żadnym razie nie pozwala na wykorzystanie zebranych danych przez potencjalnie zainteresowanych tą tematyką. Nie wiadomo nawet czy samo ministerstwo korzysta z gromadzonych danych, weryfikując skuteczność istniejących przepisów. Wydaje się, że nic nie stałoby na przeszkodzie, by rejestr z pełnymi danymi budynków, z zapewnieniem wymaganego zabezpieczenia danych osobowych, udostępniać publicznie poprzez nowoczesną stronę internetową.

Dla właścicieli i najemców budynków mają zostać stworzone punkty kompleksowej obsługi, w których można będzie uzyskać informacje m.in. o tym, co to jest świadectwo charakterystyki energetycznej i czemu ono służy, oraz o opłacalnych środkach i instrumentach finansowych służących poprawie charakterystyki energetycznej budynku. Gdyby udało się zrealizować to wymaganie dyrektywy w taki sposób, by zwiększyć poziom wiedzy użytkowników budynków, byłby to niewątpliwy sukces. Bowiem bez zrozumienia celu, któremu ma służyć określanie charakterystyki, trudno oczekiwać prawdziwego wdrożenia dyrektywy.

Przeglądy i monitoring systemów HVAC. Wymaga się regularnych przeglądów dostępnych części systemów ogrzewania i klimatyzacji, połączonych z wentylacją lub nie, o mocy użytecznej ponad 70 kW. Przy czym zgodnie z nową definicją, system ogrzewania stanowi również pompa ciepła pracująca w systemie powietrza usuwanego z wentylacji mechanicznej wywiewnej.

Nowe przepisy zwiększają próg, od którego przegląd staje się obowiązkowy, z 20 do 70 kW, co ma zmniejszyć uciążliwość dla właścicieli i zarządców budynków. Jednocześnie rozszerzono zakres kontroli o połączone systemy do wentylacji i ogrzewania/klimatyzacji. Przegląd systemów, prócz oceny sprawności i dobrania wielkości źródła ciepła, powinien opisywać również jego zdolność do optymalizacji działania w typowych warunkach eksploatacyjnych. To istotna zmiana, ponieważ to właśnie typowe warunki eksploatacji opisuje wskaźnik EP. Dyrektywa daje ponadto możliwość zastosowania innych środków równoważnych, zastępujących przeglądy, np. gdy systemy techniczne budynku zostaną objęte uzgodnionym kryterium charakterystyki energetycznej, lub gdy państwo członkowskie przyzna środki na zapewnienie użytkownikom doradztwa w sprawie wymiany źródeł ciepła.
Swego rodzaju poszerzeniem okresowych kontroli jest także ustanowienie wymagań, aby do 2025 roku w systemy automatyki i sterowania wyposażone zostały budynki niemieszkalne posiadające system ogrzewania lub klimatyzacji, połączone z wentylacją lub nie, o mocy ponad 290 kW. O ile rzecz jasna wszystko to będzie uzasadnione techniczne i ekonomicznie.
Podobną możliwość w zakresie budynków mieszkalnych (tzn. wyposażenia ich w system ciągłego monitorowania elektronicznego optymalizujący wykorzystywanie energii oraz informujący o awarii) pozostawiono do decyzji państw członkowskich.Koniec artykułu

 


1_Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/844 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków i dyrektywę 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej (Dz. U. UE z 19.06.2018, L 156/75)
2_Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zmian.)
3_Ustawa z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków (Dz. U. poz. 1200, z późn. zmian.)
4_Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 27 lutego 2015 r. w sprawie metodologii wyznaczenia charakterystyki energetycznej budynku lub części budynku oraz świadectw charakterystyki energetycznej (Dz. U. poz. 376, z późn. zmian.)

 

> napisz do autora: gasinski@aereco.com.pl

 

 
Forum Z:A /// skomentuj artykuł
     
Polecamy lekturę Z:A_#64
Zamów Z:A drukowany



Zamów Z:A drukowany

Pobierz Z:A_free


Zapraszamy do pobierania wydanych dotychczas numerów
Zawodu:Architekt w wersji PDF

 

> polecamy: artykuły on-line

> strona główna Z:A

 
Polecamy w Z:A
Architektura
mała i duża

Bartosz Wokan
RELACJA Z WYKŁADU
ARCH. FERNANDO MENISA
Muzyka rozwija obyczaje
arch. Konrad Karmański
arch. Michał Borowski
WYWIAD Z:A
Zawód architekta.
Co nim jest obecnie?

dziewięcioro architektów

RING OPINII
Podstawą jest
dobra umowa

arch. Łukasz Szlachcic
Herzog & de Meuron
WYWIAD Z:A
Romantyzm wyboru
arch. Piotr Glegoła
architekt IARP
FELIETON

 

 

 
 
 
 
    Copyright © 2004-2018 Izba Architektów RP. Wszelkie prawa zastrzeżone.|Zarządzanie serwisem i custom publishing: Time S.A./ 360 Content Team.