OGÓLNOPOLSKI MAGAZYN IZBY ARCHITEKTÓW RP / NAKŁAD KONTROLOWANY 14 500 EGZ.
 
   
 
 
 
Wyszukiwarka_Z:A  
  Reklama  
   
 
         
Zamów Z:A drukowany
| TECHNIKA W ARCHITEKTURZE |  PROMOCJA |
|_#49  ZA

 

 

Hole, atria, foyer: akustyka w budynkach publicznych
/// arch. Mikołaj Jarosz /// artykuł online w całości

Dołącz na Fb


///
wersja
beta_2
serwisu
///

AKTUALNY NUMER

Zamów Z:A drukowany

Pobierz Z:A_free

> Zamów prenumeratę

WYDANIA ARCHIWALNE

> Czytaj wybrane artykuły

> Zamów Z:A_drukowany

> Szukaj w archiwum

> Pobierz Z:A_free (pdf)

> Forum Z:A /// skomentuj

> e-Newsletter Z:A

> Dopisz swój e-mail

Hala dworcowa. Rozlega się gong i z głośników płynie... No właśnie. Pasażerowie patrzą po sobie, upewniając się, że nie są jedynymi, którzy nic nie rozumieją. Przypomina się słynna scena z kultowego „Misia”. Ile razy każdy z nas był w takiej sytuacji? Czasami przyczyną jest dykcja lektora, czasami słaba jakość nagłośnienia, ale często zła akustyka tych dużych pomieszczeń.
       
Hole, atria, foyer: akustyka w budynkach publicznych
       
       

Hole, atria, foyer w budynkach użyteczności publicznej są zwykle centralnymi pomieszczeniami tych obiektów, organizującymi przestrzeń i stanowiącymi o ich charakterze. Wnętrza te najczęściej łączą różne funkcje: handlową, gastronomiczną, rekreacyjną itp. Pozostają jednak przede wszystkim strefą komunikacyjną, co oczywiście sprawia, że są bardzo ruchliwe i głośne.

 

Hałas

Źródłem hałasu są głównie głosy ludzi znajdujących się w tych pomieszczeniach. Im więcej osób równocześnie rozmawia na określonej przestrzeni, tym jest głośniej. Tylko po części wynika to z większej liczby „źródeł” dźwięku. Inną ważną przyczyną jest odruch podnoszenia głosu w głośnym otoczeniu – rozmawiający w niewielkiej od siebie odległości mimowolnie się przekrzykują. We wnętrzach wykończonych twardymi materiałami hałas będzie jeszcze dodatkowo wzmocniony (o ponad 10 dB) poprzez odbicia fal dźwiękowych od powierzchni ograniczających to pomieszczenie. W atrium centrum handlowego czy w ruchliwej hali odlotów terminalu pasażerskiego poziom dźwięku będzie się utrzymywał na poziomie 70-75 dB(A), ale w zatłoczonym foyer teatralnym będzie to już 80 dB(A). Są to co prawda poziomy hałasu daleko niższe od tych, z jakimi spotykamy się w szkolnych stołówkach czy korytarzach (85 – 90 dB(A)), ale i tak uciążliwe. Możemy więc mówić o dwóch głównych problemach:

  • Ekspozycja na hałas – długie narażenie na hałas na poziomie 75-80 dB(A) nie stanowi zagrożenia dla słuchu, jest jednak bardzo uciążliwe z innych względów. Wielogodzinne przebywanie w takim środowisku u większości osób powoduje stres skutkujący zmęczeniem i rozdrażnieniem. Może mieć też skutki przesunięte czasowo, np. wywoływać kłopoty z bezsennością.
  • Utrudniona komunikacja słowna – przy poziomie hałasu przekraczającym 80 dB(A) rozmówcy są zmuszeni do siebie krzyczeć. Ale nawet przy poziomie 70 dB(A) rozmowa może nastręczać problemów, zwłaszcza jeśli rozmówcy porozumiewają się w języku obcym lub używają aparatów słuchowych. Taki stosunkowo niski poziom hałasu jest też bardzo uciążliwy przy rozmowie odbywającej się przez interkom (np. w wielu kasach biletowych).

Poziom hałasu w tego typu pomieszczeniach można ograniczyć, wprowadzając do nich materiały dźwiękochłonne. Efekt będzie wynikał nie tylko ze zwiększenia chłonności akustycznej, ale też z odruchowej zmiany zachowania znajdujących się tam ludzi (cichsze otoczenie = cichsze rozmowy). W ten sposób hałas może zostać zredukowany nawet o kilkanaście decybeli.

 

Pogłos

To zjawisko stopniowego zanikania energii dźwięku w pomieszczeniu po wyłączeniu źródła dźwięku. Pogłos jest związany z występowaniem dużej liczby odbić od powierzchni ograniczających to wnętrze oraz przedmiotów w nim się znajdujących. Pogłosowość pomieszczenia określa się za pomocą wielkości zwanej czasem pogłosu, który zależy przede wszystkim od kubatury i chłonności akustycznej. Im mniejsza kubatura i im większa chłonność akustyczna, tym czas pogłosu krótszy. Niemniej jednak bardzo duże znaczenie ma geometria pomieszczenia oraz rozmieszczenie powierzchni i elementów dźwiękochłonnych, a także rozpraszających dźwięk. Im bardziej równomiernie są rozłożone materiały dźwiękochłonne i im więcej jest materiałów rozpraszających dźwięk, tym krótszy czas pogłosu.

Duża pogłosowość pomieszczenia utrudnia komunikację słowną (naturalną lub wzmocnioną elektroakustycznie) prowadzoną przy znacznej odległości mówca – słuchacz (lub głośnik – słuchacz). W praktyce, w pogłosowym pomieszczeniu zrozumiałość mowy może być problematyczna już przy odległości rzędu 3-4 m. W przypadku wnętrz, o których mowa w artykule, nadmierny pogłos upośledza funkcjonowanie systemów nagłośnieniowych oraz dźwiękowych systemów ostrzegawczych. O ile złe funkcjonowanie systemu nagłośnieniowego wpływa negatywnie na funkcjonalność obiektu czy też komfort jego użytkowania, to złe działanie DSO obniża bezpieczeństwo. Dla poprawnego działania DSO niezbędne jest zapewnienie odpowiedniej zrozumiałości komunikatów emitowanych przez ten system. Wymagana zrozumiałość mowy (określona wskaźnikiem transmisji mowy STI≥0,5) jest bardzo trudna do osiągnięcia w pogłosowych pomieszczeniach, zwłaszcza jeśli ich wielkość wymusza dużą odległość głośników od miejsc przebywania ludzi.

 

Norma ułatwiająca projektowanie

W Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zawarte są ogólne postulaty ochrony pomieszczeń budynków użyteczności publicznej przed hałasem pogłosowym oraz zalecenie, tam gdzie jest to istotne, zapewnienia dobrych warunków akustycznych do odbioru mowy i muzyki. Nie ma natomiast żadnych konkretnych wymagań, czy chociażby kryteriów oceny.

Opublikowana w czerwcu 2015 roku norma PN-B-02151-4:2015-06 (więcej o wymaganiach normy względem budynków oświatowych i sportowych – patrz: Pisaliśmy o tym w Z:A – przyp. red.) ułatwia projektantom odniesienie się do ogólnych wskazówek WT, formułując precyzyjne wymagania, z których wiele dotyczy pomieszczeń będących przedmiotem niniejszego artykułu. W zależności od typu pomieszczenia wymagania te mogą być określone poprzez: maksymalny dopuszczalny czas pogłosu lub minimalną chłonność akustyczną (patrz tab 1 i 2).

 

Na stronie www.ecophon.pl/PN dostępny jest przewodnik do normy PN-B-02151-4:2015-06. Definiując rodzaj pomieszczenia, można sprawdzić, jakie wymagania się do niego odnoszą i zapoznać się z zaleceniami projektowymi. W przypadku wnętrz, w których wymagane jest zapewnienie minimalnej chłonności akustycznej, można dokonać stosownych obliczeń za pomocą wbudowanego kalkulatora. Koniec artykułu



Pisaliśmy o tym w Z:A

> Szkoła zgodna z normą, Mikołaj Jarosz, Z:A_#48, s. 085, 
ARTYKUŁ ONLINECAŁY NUMER Z:A

 

> napisz do autora: mikolaj.jarosz@saint-gobain.com

 

 
  Forum Z:A /// skomentuj artykuł
     
Polecamy lekturę Z:A_#49
Zamów Z:A drukowany



Zamów Z:A drukowany

Pobierz Z:A_free


Zapraszamy do pobierania wydanych dotychczas numerów
Zawodu:Architekt w wersji PDF

 

> polecamy: artykuły on-line

> strona główna Z:A

 
Polecamy w Z:A
Młodzi architekci
w Europie: kondycja
i przyszłość zawodu

arch. Jola Starzak,
arch. Dawid Strębicki, architekci IARP

DOŚWIADCZENIA
Obszar Oddziaływania Obiektu / refleksje przed godziną „zero”
arch. Piotr Gadomski, architekt IARP
PRAWO
Konkursy: ziemia obiecana czy droga donikąd?
arch. Krzysztof A. Nowak

IZBA ARCHITEKTÓW
Sztuka aikido
arch. Wojciech Gwizdak, architekt IARP
FELIETON
Anioł najbardziej przykuwa moją uwagę / czyli polski gust architektoniczny...
autor: Błażej Prośniewski, redakcja: Bartosz Wokan
ARCH_I_KULTURA

 

 

 
 
 
 
    Copyright © 2004-2018 Izba Architektów RP. Wszelkie prawa zastrzeżone.  |  Zarządzanie serwisem i custom publishing: Oria Media.