OGÓLNOPOLSKI MAGAZYN IZBY ARCHITEKTÓW RP / NAKŁAD KONTROLOWANY 14 500 EGZ.
 
   
 
 
 
Wyszukiwarka_Z:A  
  Reklama  
   
 
         
Zamów Z:A drukowany
| TECHNIKA W ARCHITEKTURZE |  PROMOCJA |
|_#48  ZA

 

 

Szkoła zgodna z normą
/// arch. Mikołaj Jarosz /// artykuł online w całości

Dołącz na Fb


///
wersja
beta_2
serwisu
///

AKTUALNY NUMER

Zamów Z:A drukowany

Pobierz Z:A_free

> Zamów prenumeratę

WYDANIA ARCHIWALNE

> Czytaj wybrane artykuły

> Zamów Z:A_drukowany

> Szukaj w archiwum

> Pobierz Z:A_free (pdf)

> Forum Z:A /// skomentuj

> e-Newsletter Z:A

> Dopisz swój e-mail

Podstawowym celem szkoły jako instytucji jest wszechstronny rozwój ucznia, pozwalający mu zdobyć informacje i kompetencje niezbędne w dorosłym życiu. Budynki szkolne powinny więc być tak zaprojektowane, aby ułatwiały realizację tego celu. Powodzenie po części zależy od właściwej akustyki pomieszczeń.
       
Szkoła zgodna z normą
       
       

Rozkład pomieszczeń, ich wykończenie, umeblowanie i wyposażenie, ale także akustyka, oświetlenie i wentylacja – wszystko to decyduje, czy budynek szkolny będzie funkcjonalny i akceptowany przez użytkowników. Jeżeli będzie lubiany przez uczniów, jeśli będą mogli w nim znaleźć przestrzeń, w której czują się dobrze i bezpiecznie, wpłynie to pozytywnie na ich nastawienie do szkoły jako instytucji i do samej nauki, a w konsekwencji na ich osiągnięcia i postępy w nauce.

Przyglądając się istniejącym budynkom szkolnym, można stwierdzić, że w większości przypadków jeśli przy ich projektowaniu w ogóle uwzględniono akustykę, to jedynie w kontekście właściwej dźwiękoizolacyjności przegród. Zadbano o ochronę pomieszczeń przed dźwiękami przenoszącymi się z zewnątrz (z otoczenia szkoły bądź z innych pomieszczeń), ale nie zastanawiano się nad tym, co dzieje się z dźwiękami powstającymi wewnątrz. Czy niechciane dźwięki nie są zbyt silnie wzmacniane? Czy czytelność użytecznych sygnałów akustycznych (mowa, muzyka) jest wystarczająca?


Jedną z przyczyn takiego stanu rzeczy jest niska świadomość problemów wynikających ze złej akustyki wnętrz. Skutki są dobrze słyszalne: ekstremalnie głośne korytarze i stołówki, czy pogłosowe sale lekcyjne i sportowe. O problemach akustyki wnętrz szkolnych i sportowych pisaliśmy już na łamach Z:A*. Tym razem skupimy się na parametrach, które określa norma.

 

Norma ułatwiająca projektowanie

W Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zawarte są ogólne postulaty ochrony pomieszczeń budynków użyteczności publicznej przed hałasem pogłosowym oraz zapewnienia, tam gdzie jest to istotne, dobrych warunków akustycznych do odbioru mowy i muzyki. Nie ma natomiast, żadnych wymagań, zaleceń, czy chociażby kryteriów oceny.

Opublikowana w czerwcu 2015 roku norma PN-B-02151-4:2015-06 ułatwia projektantom odniesienie się do ogólnych wskazówek WT, formułując precyzyjne wymagania, z których wiele dotyczy pomieszczeń szkolnych. W zależności od typu pomieszczenia wymagania te mogą być określone poprzez: maksymalny dopuszczalny czas pogłosu (T), minimalną wartość wskaźnika transmisji mowy (STI) lub minimalną chłonność akustyczną (A).

 

 

Czas pogłosu T

Pogłos jest zjawiskiem stopniowego zanikania energii dźwięku w pomieszczeniu po wyłączeniu źródła dźwięku. Jest związany z występowaniem dużej liczby odbić od powierzchni ograniczających to pomieszczenie oraz od znajdujących się w nim przedmiotów. Pogłosowość pomieszczenia określa się za pomocą wielkości zwanej czasem pogłosu – jest to czas potrzebny na zmniejszenie, po wyłączeniu źródła dźwięku, poziomu ciśnienia akustycznego we wnętrzu o 60 dB.

Czas pogłosu w pomieszczeniu zależy przede wszystkim od jego kubatury i chłonności akustycznej. Im mniejsza kubatura i im większa chłonność akustyczna, tym czas pogłosu krótszy. Niemniej jednak bardzo duże znaczenie ma geometria pomieszczenia oraz rozmieszczenie powierzchni i elementów dźwiękochłonnych, a także rozpraszających dźwięk. Im bardziej równomiernie są rozłożone materiały dźwiękochłonne i im więcej jest materiałów rozpraszających dźwięk, tym krótszy czas pogłosu. Wartości czasu pogłosu dla różnych pasm częstotliwości (dla tego samego pomieszczenia) mogą znacznie się od siebie różnić.

W opisie akustyki wnętrz czas pogłosu jest parametrem stosowanym najczęściej. Mimo że niedoskonały, mówi nam wiele o charakterze akustycznym pomieszczenia. Jeśli wnętrze charakteryzuje się krótkim czasem pogłosu, to znaczy, że jest cichsze, panują w nim lepsze warunki do komunikacji słownej (naturalnej lub z użyciem nagłośnienia), a w odbiorze subiektywnym wydaje się bardziej przytulne. Nowa norma określa maksymalny czas pogłosu dla poszczególnych typów pomieszczeń (patrz tab. 1).

 

Wskaźnik Transmisji Mowy STI

Wskaźnik transmisji mowy (ang. Speech Transmission Index) to parametr określający w sposób obiektywny zrozumiałość mowy w pomieszczeniu. Przybiera wartości w zakresie od 0 do 1, gdzie wyższa wartość oznacza lepszą zrozumiałość mowy. Wartość STI może być określona zarówno za pomocą obliczeń, jak i pomiarów. Technicznie pomiar polega na emisji w pomieszczeniu szumu o paśmie zbliżonym do pasma mowy ludzkiej, modulowanego częstotliwościami zbliżonymi do tych, które występują w naturalnej mowie. Poziom dźwięku sygnału odpowiada poziomowi dźwięku normalnego głosu. Następnie bada się zmiany głębokości modulacji (czyli zniekształcenie) sygnału w różnych miejscach pomieszczenia.

Wartość STI mierzona w danym miejscu pomieszczenia zależy od poziomu tła akustycznego (poziom dźwięku dobiegającego z zewnątrz i wytwarzanego w pomieszczeniu), od czasu pogłosu oraz od odległości od źródła sygnału. Im niższy poziom tła akustycznego, im krótszy czas pogłosu i im bliżej jest źródło, tym większe wartości przyjmuje STI. Zakłada się, że STI większe niż 0,6 oznacza dobrą zrozumiałość mowy, a większe niż 0,75 doskonałą.

W przypadku pomieszczeń przeznaczonych do komunikacji słownej norma akustyczna określa maksymalny czas pogłosu oraz minimalną wartość wskaźnika transmisji mowy (patrz tab. 2). Oba te wymagania powinny być spełnione łącznie. Dodanie do podstawowego wymagania (czas pogłosu) dodatkowego kryterium (STI) ma na celu ochronę większych pomieszczeń przed przetłumieniem.

Jeśli sale lekcyjne i wykładowe mają służyć do nauczania początkowego (klasy 0-III) lub językowego, to wartość dopuszczalnego czasu pogłosu powinna być zredukowana o 0,1. Wynika to z konieczności zapewnienia jeszcze lepszej zrozumiałości mowy w czasie tych zajęć.

 

Chłonność akustyczna pomieszczenia A 

Chłonność akustyczna pomieszczenia to hipotetyczne pole powierzchni całkowicie pochłaniającej dźwięk, przy którym czas pogłosu byłby taki sam jak w rozważanym pomieszczeniu, jeżeli powierzchnia ta byłaby jedynym elementem pochłaniającym w tym pomieszczeniu. W normie PN-B-02151-4 wymagana minimalna chłonność akustyczna pomieszczenia określona jest jako krotność pola powierzchni jego rzutu, np. A ≥ 0,6 x S, gdzie S to powierzchnia pomieszczenia w metrach kwadratowych (patrz tab. 3.).

 

 

Chłonność akustyczna pomieszczenia jest sumą chłonności akustycznej powierzchni ograniczających to pomieszczenie, chłonności akustycznej powietrza w nim zawartego oraz przedmiotów się w nim znajdujących. Obliczenie chłonności akustycznej danej powierzchni odbywa się poprzez pomnożenie jej powierzchni przez właściwy dla jej wykończenia współczynnik pochłaniania dźwięku. Wartości chłonności akustycznej dla różnych pasm częstotliwości (ale dla tego samego pomieszczenia czy materiału) mogą znacznie się od siebie różnić.

Na stronie www.ecophon.pl/PN dostępny jest przewodnik do normy. Definiując rodzaj pomieszczenia, można sprawdzić, jakie wymagania się do niego odnoszą i zapoznać się z zaleceniami projektowymi. W przypadku pomieszczeń, w których wymagane jest zapewnienie minimalnej chłonności akustycznej, można dokonać stosownych obliczeń we wbudowanym kalkulatorze.  Koniec artykułu

 

 

> napisz do autora: mikolaj.jarosz@saint-gobain.com

 

 
  Forum Z:A /// skomentuj artykuł
     
Polecamy lekturę Z:A_#48
Zamów Z:A drukowany



Zamów Z:A drukowany

Pobierz Z:A_free


Zapraszamy do pobierania wydanych dotychczas numerów
Zawodu:Architekt w wersji PDF

 

> polecamy: artykuły on-line

> strona główna Z:A

 
Polecamy w Z:A
Młodzi architekci
w Europie: kondycja
i przyszłość zawodu

arch. Jola Starzak,
arch. Dawid Strębicki, architekci IARP

DOŚWIADCZENIA
Obszar Oddziaływania Obiektu / refleksje przed godziną „zero”
arch. Piotr Gadomski, architekt IARP
PRAWO
Konkursy: ziemia obiecana czy droga donikąd?
arch. Krzysztof A. Nowak

IZBA ARCHITEKTÓW
Sztuka aikido
arch. Wojciech Gwizdak, architekt IARP
FELIETON
Anioł najbardziej przykuwa moją uwagę / czyli polski gust architektoniczny...
autor: Błażej Prośniewski, redakcja: Bartosz Wokan
ARCH_I_KULTURA

 

 

 
 
 
 
    Copyright © 2004-2018 Izba Architektów RP. Wszelkie prawa zastrzeżone.  |  Zarządzanie serwisem i custom publishing: Oria Media.