OGÓLNOPOLSKI MAGAZYN IZBY ARCHITEKTÓW RP / NAKŁAD KONTROLOWANY 14 500 EGZ.
 
   
 
 
 
Wyszukiwarka_Z:A  
  Reklama  
   
 
         
Zamów Z:A drukowany
| TECHNIKA W ARCHITEKTURZE | PROMOCJA |
|_#45  ZA

 

 

Problemowe okapy kuchenne
/// Marcin Gasiński /// artykuł online w całości

Dołącz na Fb


///
wersja
beta_2
serwisu
///

AKTUALNY NUMER

Zamów Z:A drukowany

Pobierz Z:A_free

> Zamów prenumeratę

WYDANIA ARCHIWALNE

> Czytaj wybrane artykuły

> Zamów Z:A_drukowany

> Szukaj w archiwum

> Pobierz Z:A_free (pdf)

> Forum Z:A /// skomentuj

> e-Newsletter Z:A

> Dopisz swój e-mail

Prawidłowe zaprojektowanie wentylacji w kuchniach budynków mieszkalnych to problem, z którym spotyka się wielu architektów. Szczególnie trudne jest powiązanie wentylacji budynku z często samodzielną, dokonywaną przez użytkownika, instalacją okapów kuchennych. Warto zatem przybliżyć możliwości, jakie mają projektanci, dobierając rozwiązanie okapu w kuchni.
       
Problemowe okapy kuchenne”
       
       

Niebezpieczne gotowanie

W czasach niezwykłej medialnej popularności gotowania z pewnością niewiele osób bierze pod uwagę, że jest ono również źródłem wielu zanieczyszczeń emitowanych bezpośrednio do powietrza wewnętrznego. W zależności od typu zainstalowanej kuchni i sposobu przygotowywania posiłków (smażenie, gotowanie, pieczenie), do powietrza emitowane są m.in. NOx, CO2, CO, lotne związki organiczne, kancerogenne wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne czy para wodna. Ryzyko dla osoby przygotowującej posiłki jest tym większe, że jest ona narażona na bezpośrednie oddziaływanie wysokich stężeń zanieczyszczeń. Tym bardziej staje się istotne, by zanieczyszczenia te zostały wychwycone i usunięte z pomieszczeń. Jednocześnie nie można też oczekiwać, aby instalacja wentylacji ogólnej była w stanie poradzić sobie z zanieczyszczeniami, będącymi efektem przygotowywania posiłków.

Ciężka wentylacja do zgryzienia

Bezdyskusyjna potrzeba stosowania urządzeń szybko i sprawnie usuwających zanieczyszczenia, w praktyce projektowej okazuje się często niełatwa do wcielenia w życie. Mieszkania w nowych budynkach wielorodzinnych z reguły przekazywane są w stanie „deweloperskim”. Właściciel musi sam doprowadzić je do stanu umożliwiającego zamieszkanie. To z punktu widzenia projektowego sytuacja daleka od idealnej. Jeśli rozpatrujemy ją wyłącznie pod kątem instalacji wentylacyjnej, to najistotniejszymi problemami będą m.in. wpływ emisji z zastosowanych materiałów wykończeniowych na jakość powietrza oraz wybór i sposób zamontowania okapu kuchennego.

Przeciwstawne cele

Podstawowym zadaniem instalacji wentylacyjnej jest zapewnienie optymalnej jakości powietrza, co w praktyce sprowadza się do projektowania określonej ilości powietrza usuwanego z pomieszczeń. Od razu można zapytać, jak z góry zaprojektować taką ilość, nie wiedząc, czy w mieszkaniu zostaną zastosowane materiały o niskiej czy może bardzo wysokiej emisji? Trzeba pamiętać, że ustalenie ilości powietrza wentylacyjnego musi pogodzić dwa przeciwstawne cele.

Z jednej strony dążymy bowiem do zapewnienia jak najlepszych warunków komfortu, z drugiej nad projektantem wisi widmo konieczności oszczędności energii. Bez znajomości ilości zanieczyszczeń, wybranie optymalnych ilości powietrza wentylacyjnego jest utrudnione.

Okap w przepisach i w praktyce

Okapy kuchenne okazują się trudnym problemem projektowym, ponieważ traktowane są bardziej jak element dekoracji mieszkania, nie są często uwzględniane jako element składowy instalacji wentylacyjnej, podczas gdy ich rola w procesie usuwania zanieczyszczeń jest niezwykle istotna.
Co na temat okapów mówią przepisy techniczno-budowlane? W § 93 Warunków technicznych znajduje się nakaz stosowania okapów w aneksach kuchennych z jednoczesnym zastosowaniem dodatkowego przewodu wywiewnego. Żadnych więcej zaleceń projektowych tam nie podano. Zatem w oparciu wyłącznie o istniejące wymagania techniczne nie można zaprojektować skutecznego usuwania zanieczyszczeń powstających w czasie gotowania.

Tymczasem wśród stosowanych w tym zakresie rozwiązań technicznych można wyróżnić 3 rodzaje okapów i 3 rodzaje instalacji:

  • bez wentylatora – przeznaczone do instalacji wentylacji mechanicznej wywiewnej,
  • z własnym wentylatorem – działające w obiegu zamkniętym,
  • z własnym wentylatorem wyciągowym – do podłączenia do przewodu wentylacyjnego.

Okap bez wentylatora

Rozwiązanie pierwsze, najkorzystniejsze z punktu widzenia projektanta, bo pozwalające zaprojektować w pełni instalację z okapem, w polskiej rzeczywistości budowlanej może być stosowane niezwykle rzadko. W budynku wielorodzinnym trudno sobie wyobrazić, że wszyscy nabywcy mieszkań zdecydowaliby się na ten sam rodzaj okapu, co w efekcie sprowadziłoby się do dość podobnej aranżacji kuchni. Jedynie w budownictwie jednorodzinnym, gdzie inwestor jest późniejszym użytkownikiem, taki sposób projektowania można zastosować. Tu przede wszystkim ważna jest świadomość projektanta budynku, który w oparciu o określone przez klienta założenia, zaproponuje rozwiązanie techniczne instalacji wentylacyjnej, w pełni integrujące przyszły okap kuchenny.

Okap z wentylatorem w obiegu zamkniętym

Okap pracujący w obiegu zamkniętym jest neutralnym rozwiązaniem technicznym, ponieważ nie będąc podłączony do instalacji wentylacyjnej, nie ma na nią wpływu i istotnie stanowi jedynie element wystroju wnętrza. Podstawowy problem w tym przypadku stanowi jednak zapewnienie odpowiedniej częstotliwości wymiany filtrów oraz stosowanie wysokoefektywnej filtracji zanieczyszczeń. Jeżeli te warunki nie zostaną spełnione, znaczna część zanieczyszczeń będzie trafiała z powrotem do pomieszczenia, a to przeczy sensowi stosowania okapu.

Okap z wentylatorem wyciągowym

Rozwiązanie trzecie – okapy podłączone do przewodów wentylacyjnych – niestety staje się często prawdziwą zmorą zarówno dla projektantów, jak i późniejszych użytkowników.

Jak bowiem zaprojektować instalację do skutecznego usuwania powietrza, skoro nie wiadomo czy i jakie rodzaje okapów zostaną do niej podłączone? Właśnie ta niewiadoma sprawia, że w nowych budynkach bardzo często projektuje się instalację dodatkowego pionu, przeznaczonego do odprowadzania powietrza z okapów. Podłączenia do takiego pionu wyposażone są w tzw. klapy zwrotne, częściowo zabezpieczające przed przedostawaniem się powietrza na sąsiednie kondygnacje, szczególnie jeśli nie wszyscy mieszkańcy zdecydują się na przyłączenie okapu do wspólnej instalacji.

Zaletą tego rozwiązania jest efektywniejsze usunięcie zanieczyszczeń, w porównaniu do okapu niepodłączonego, jednak posiada ono także sporo wad. Wspólny pion do usuwania powietrza oznacza przenoszenie części zanieczyszczeń i hałasu do sąsiadów (nie da się tego wyeliminować, nawet stosując najlepsze rozwiązania techniczne w zakresie klap zwrotnych). Wydajność okapów kuchennych przekracza wielokrotnie ilość powietrza doprowadzaną przez urządzenia nawiewne wentylacji ogólnej, wystąpi więc deficyt powietrza. Stosowanie specjalnie projektowanych urządzeń kompensujących jest też niepraktyczne, z uwagi m.in. na chwilowe i nieprzewidywalne stosowanie okapów. Jednakże bez dodatkowego dopływu powietrza w czasie pracy urządzenia, nastąpi zaburzenie pracy instalacji wentylacji ogólnej.

Jedynym sposobem na poradzenie sobie z tym problemem jest obowiązkowe uchylanie okien w czasie pracy okapu. Rozwiązanie to nie jest w żadnym razie energooszczędne, ale istotniejsze jest szybkie usunięcie zanieczyszczeń bez powodowania zakłócenia w pracy instalacji wentylacji ogólnej. Ważne, by informacja o konieczności otwarcia okna znalazła się w opisie technicznym instalacji wentylacyjnej, a stamtąd trafiła do instrukcji użytkowania mieszkania.

***

Powyższy, krótki przegląd pokazuje, że nie istnieje idealne rozwiązanie, mogące pogodzić łatwość projektowania i dowolność kreacji wystroju wnętrza. Główne zadanie okapu kuchennego, czyli ochrona użytkowników przed zanieczyszczeniami, jest na tyle istotne, że urządzenie to nie powinno zostać pominięte w czasie opracowywania projektu budynku. Niezmiernie istotnym elementem, będącym konsekwencją wyboru określonego rozwiązania technicznego, musi być przekazanie przyszłym mieszkańcom zaleceń eksploatacyjnych. Inaczej nie może być mowy o zapewnieniu komfortu w czasie użytkowania pomieszczeń, czyli spełnieniu celu, do którego dąży projektant każdego budynku. Koniec artykułu

 

> napisz do autora: gasinski@aereco.com.pl

 

 
  Forum Z:A /// skomentuj artykuł
     
Polecamy lekturę Z:A_#45
Zamów Z:A drukowany



Zamów Z:A drukowany

Pobierz Z:A_free


Zapraszamy do pobierania wydanych dotychczas numerów
Zawodu:Architekt w wersji PDF

 

> polecamy: artykuły on-line

> strona główna Z:A

 
Polecamy w Z:A
Nie można „deregulować” architekta inżynierem budownictwa
Sebastian Osowski,
na podst. informacji IARP

IZBA ARCHITEKTÓW
Tajny plan
zniszczenia świata

arch. Wojciech Gwizdak
FELIETON
Osiedle oparte
na współpracy

arch. Piotr Fokczyński

WYWIAD Z:A
Rodzina wielorodzinna w lokalu o trwałych ścianach
arch. Bożena Nieroda,
arch. Wojciech Gwizdak
DEFEKTY PRAWA
Wszyscy chcą
zostać architektami...

Bartosz Wokan
ARCH_I_KULTURA

 

 

 
 
 
 
    Copyright © 2004-2018 Izba Architektów RP. Wszelkie prawa zastrzeżone.  |  Zarządzanie serwisem i custom publishing: Oria Media.